شیوه نامه حمایت از شرکت های دانش بنیان در دانشگاه علم و صنعت ایران

مقدمه

به منظور استفاده هرچه بيشتر از ظرفيت ­ها و توانايي­ هاي موجود در دانشگاه و تلاش در جهت تجاری­ سازی دستاوردهای فناورانه دانشگاهی، شركت هاي­ دانش ­­بنيان که توسط دانشگاهیان ایجاد می­گردد، به موجب این شیوه ­نامه مورد حمایت قرار می­گیرد. لازم به ذکر است که این شیوه­ نامه برای حمایت از شرکت هایی است که مطابق با ماده 22« قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت» مصوب مجلس شورای اسلامی به تاریخ 4/12/ 1393 و «آیین­ نامه اجرایی قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش ­بنیان» مصوب هیأت وزیران به تاریخ  1391/8/21 به عنوان شرکت دانش ­بنیان تاسیس شده­ اند و مواردی که در این شیوه ­نامه مسکوت مانده تابع قانون و آیین­ نامه­ های مربوطه می­ باشد.

  ماده 1: تعاریف

الف- شرکت دانش ­بنیان: شرکت­ ها و مؤسساتی که در زمینه «گسترش و کاربرد اختراع و نوآوری» و «تجاری‌سازی نتایج تحقیق و توسعه شامل (طراحی و تولید کالا و خدمات) در حوزه فناوری ­های برتر و با ارزش افزوده بالا» فعالیت می‌نمایند، شرکت یا مؤسسه دانش‌بنیان محسوب می­شوند. شرکت های دانش­ بنیان خصوصی موضوع این شیوه ­نامه می ­باشند.

تبصره1: فعالیت هایی نظیر برگزاری و شرکت در همایش های علمی، خدمات کتابداری، آموزش و کارآموزی، فعالیت­ های عادی و روزمره نرم‌افزاری و سایر فعالیت­ هایی که هدف آنها طراحی محصـولات یا خدمات یا بهبود کیفیت آنها نیست، از فعالیت­ های دانش‌بنیان به شمار نمی‌روند.

تبصره2: نمایندگی شرکت‌های خارجی و شرکت‌هایی که صرفاً واردکننده محصولات دانش‌بنیان می­باشند و به امر تجارت می‌پردازند، از شمول این شیوه­ نامه خارج هستند.

تبصره3: مرجع تشخیص دانش ­بنیان بودن شرکت ها، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و یا نهاد تعیین شده و قوانین جاری برای این امر می ­باشد.

ب- دانشگاه: در این شیوه­ نامه منظور از دانشگاه، دانشگاه علم و صنعت ایران می­ باشد.

ج-معاونت پژوهشی و فناوری: در این شیوه ­نامه منظور، معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه علم و صنعت ایران می ­باشد.

د-دانشگاهیان علم و صنعت ایران: در این شیوه ­نامه منظور اساتید، دانشجویان، دانش آموختگان، کارشناسان و بازنشستگان هیأت علمی و غیر هیأت علمی می­ باشد.

  ماده 2: اهداف دانشگاه در حمایت از شرکت­ های دانش ­بنیان

1-ايجاد زمينه بهره­ برداری هرچه بيشتر از توانايي­ هاي دانشگاهیان علم و صنعت ایران در جهت ثروت آفرینی از دستاوردهای دانشی و پژوهشی

• تجاري­ سازي يافته­ هاي پژوهشي در سطح ملی و بین­ المللی
• قانونمند کردن فعالیت اعضای هیأت علمی در فعالیت های تجاری­ سازی
• حفظ ارتباط اعضاء هیأت علمی با دانشگاه در دوران بازنشستگی متناسب با شأن و جایگاه ایشان از طریق همکاری با شرکت های دانش ­بنیان
• تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت
• اشتغال­ زایی تخصصی و حرفه­ ای برای دانش­ آموختگان دانشگاه
• شبکه­ سازی در حوزه­ های تخصصی و فناوری دانشگاه

 ماده 3: زمينه ­هاي فعاليت شرکت­ های دانش ­بنیان مورد  حمایت دانشگاه

شرکت هایی مورد حمایت این شیوه ­نامه قرار می­گیرند که ضمن تلاش برای تحقق اهداف مندرج در ماده 2، حوزه فعالیت آنها مستخرج از دستاوردهای آزمایشگاهی تحقیقاتی دانشگاه است و زمینه فعالیت آنها از قبیل موارد ذیل باشد.

• تجاری­ سازی پژوهش­ هاي كاربردي و توسعه­ اي
• ارائه خدمات تخصصي و مشاوره­اي برجسته (خدمات علمي،‌ تحقيقاتي و فني) در حوزه مهندسی و علوم پایه
• توليد محصولات با فناوري بالا
• انجام خدمات نظارتي بر پروژه­ هاي پژوهشي، ‌اجرائي و مشاوره­ اي
• ارایه خدمات کارآفرینی و توسعه
• ارایه خدمات تخصصی توسعه محصول جدید

ماده 4: شرایط  شرکت های دانش­ بنیان جهت استفاده از مزایای این شیوه ­نامه

• حداقل10 % سهام شرکت دانش ­بنیان، باید متعلق به اعضای هیأت علمی دانشگاه باشد.

تبصره1: علاوه بر اساتید، کارشناسان دانشگاه، دانشجویان و دانش­ آموختگان دانشگاه، افراد حقیقی و حقوقی غیر دانشگاهی نیز در صورتیکه مشمول قانون منع مداخله کارکنان در معاملات دولتی نباشند، می­توانند سهامدار این شرکت­ ها باشند.

• موضوع فعالیت شرکت دانش­ بنیان باید در ارتباط با حوزه تخصصی عضو هیأت علمی سهامدار باشد.
• دارای نشان دانش­ بنیان بودن از مراجع ذیربط مطابق تبصره 3بند الف ماده 1 باشد.

تبصره2: شرکت هایی ­که بقیه شرایط را دارا  باشند ولی نشان دانش­ بنیان را اخذ ننموده باشند، در صورتیکه برای اخذ گواهینامه فوق ثبت نام کرده باشند، برای مدت 1 سال می­توانند از مزایای این شیوه­ نامه استفاده نمایند در شرایط خاص این زمان می­تواند تا 2 سال افزایش یابد.

• حداقل60 درصد اعضای هیأت مدیره شرکت باید از دانشگاهیان علم و صنعت ایران شامل اساتید و دانش­ آموختگان باشند که حضور یک نفر عضوهیأت علمی در هیأت مدیره ضروری است.
• هبۀ نمودن 7% از سهام شرکت دانش­ بنیان به صورت سهام ممتاز به دانشگاه بعنوان حق مالکیت فکری دانشگاه با شرایط ذیل:

الف) دانشگاه در سود و زیان سهام شرکت سهیم نخواهد بود.

ب) %2درآمد سالانه شرکت (وصولی، نقدی و غیرنقدی) متعلق به دانشگاه خواهد بود.

ج) بازرس رسمی شرکت توسط دانشگاه معین خواهد شد.

تبصره3: هبۀ سهام مندرج در این بند لازم است بصورت رسمی انجام پذیرد.

ماده 5: دبیرخانه اجرایی شیوه­ نامه

بمنظور ارزیابی شرایط متقاضیان و پذیرش آنان و اجرای این شیوه­ نامه کمیته­ ای مرکب از 7 عضو شامل:

معاون پژوهش و فناوری (رئیس کمیته)، معاون اداری و پشتیبانی، مدیر دفتر همکاری های علمی، صنعتی و فناوری، مدیر مرکز رشد، مدیر دفتر توسعه فناوری، تجاری ­سازی و کارآفرینی (دبیرکمیته) و 2 نفر عضو هیأت علمی صاحب نظر به پیشنهاد معاون پژوهشی و تایید رئیس دانشگاه که با حکم رئیس دانشگاه منصوب می­شوند تشکیل، و مسئولیت اجرای مصوبات این کمیته بعهده معاون پژوهش و فناوری دانشگاه خواهد بود.

ماده 6: حمایت­ های دانشگاه از شرکت ­های دانش ­بنیان

در صورتیکه یک شرکت دانش ­بنیان، شرایط مندرج در مواد 3 و4 را دارا باشد، به شرح ذیل مورد حمایت دانشگاه قرار می­گیرد.

1- تا زمانی که دانشگاه سهامدار شرکت دانش­ بنیان می­باشد، این شرکت در تبلیغات، بازاریابی و یا معرفی شرکت در مجامع مختلف می­تواند از عنوان «شرکت وابسته به دانشگاه علم و صنعت ایران » استفاده نماید.

تبصره1: در صورتی­که محصولات اعم از سخت ­افزاری و نرم­ افزاری موجب تضعیف سابقه و شهرت دانشگاه گردد، استفاده از نام دانشگاه در معرفی شرکت بصورت «شرکت وابسته به دانشگاه علم و صنعت ایران» مجاز نیست. مسئولیت هرگونه سوءاستفاده از نام دانشگاه علم و صنعت ایران به عهده مدیر عامل و صاحبان امضای تعهدآور شرکت می­باشد.

2- دانشگاه مجاز است فضایی برای دفتر مرکزی این شرکت ها تامین و به قیمت کارشناسی و ترجیحی در اختیار شرکت قرار دهد.

تبصره2: در صورتی که دانشگاه نتواند فضایی مستقل برای شرکت در دانشگاه در نظر بگیرد، تسهیلات لازم را جهت استفاده از امکانات دفاتری که در مرکز رشد دانشگاه به همین منظور در نظر گرفته شده است را فراهم می­آورد.

تبصره3: استفاده از فضای در اختیار شرکت در دانشگاه به صورت سالانه بوده و پس از  گزارش بازرس رسمی در خصوص تداوم شرایط مواد 3 و 4 این شیوه­ نامه، استفاده آن برای سال بعد تمدید خواهد شد. دانشگاه امکاناتی از قبیل آب، برق، تلفن، سیستم سرمایش، گرمایش و امکانات آزمایشگاهی در اختیار ایشان قرار می­دهد و بر اساس قرارداد فی­ مابین، هزینه ­های مترتب را از ایشان اخذ می­نماید.

3- بخشی از عواید حاصل از سهام ممتاز دانشگاه مربوط به شرکت دانش ­بنیان با تشخیص هیأت رئیسه به دانشکده مربوطه برای توسعه آزمایشگاهی که مبداء تولید فناوری و زایش شرکت دانش بنیان بوده است و یا دیگر آزمایشگاه های تحقیقاتی دانشکده تخصیص می­یابد.

4- اینگونه شرکت ها از همکاری بین بخش تحقیقات و توسعه شرکت و آزمایشگاه در اختیار عضو هیأت علمی مربوطه صرفاً در جهت تحقیقات و توسعه فناوری برخوردار خواهند بود.

5- شرکت دانش­ بنیان می­تواند تعدادی از متقاضیان تحصیل در مقاطع تحصیلات تکمیلی را جهت بورس تحصیلی معرفی و حمایت نماید. در صورت تایید تحصیل این­گونه از دانشجویان توسط مراجع ذیربط دانشگاه و اشتغال به تحصیل آنان و در صورتیکه استاد راهنمای ایشان، عضو هیأت علمی سهامدار همان شرکت باشد، اینگونه از دانشجویان تا سقفی که هیأت رئیسه مشخص خواهد نمود، ظرفیت تشویقی مازاد بر رویه فعلی تخصیص دانشجویان به اساتید محاسبه خواهد شد.

6- هرگونه معامله واحدهای دانشگاهی با اینگونه شرکت ها در چارچوب قوانین و مقررات، از اولویت برخوردار است.

7- دانشگاه مجاز است، شرکت های دانش ­بنیانی که به طریق فوق در آنها سهامدار شده است، بدون رعایت تشریفات مناقصه و مزایده، قراردادهای تحقیقاتی، پژوهشی، توسعه فناوری و یا صنعتی مرتبط با موضوع فعالیت شرکت را عقد نماید.

8- شرکت دانش ­بنیان بصورت شرکتی مستقل از تشکیلات دانشگاه اداره می­شود. مسئولیت جذب و بکارگیری کلیه نیروهای شاغل در شرکت به عهده خود شرکت می­باشد و دانشگاه هیچ مسئولیتی در قبال آن ندارد. شرکت مکلف است اطلاعات مربوط به پرداخت حقوق قانونی افراد شرکت و انجام خدمات بیمه ­ای آنها را هر ماه در اختیار بازرس شرکت قرار دهد. همه افراد شاغل در شرکت موظف به رعایت قوانین و مقررات دانشگاه و حفظ حرمت و شأن دانشگاه و دانشگاهیان هستند.

تبصره 4: بازرس شرکت هر ماه اطلاعات مربوط به پرداخت حقوق قانونی افراد شرکت و انجام امور بیمه­ای آنها را از شرکت دریافت می­نماید. عدم ارائه مدارک مذکور از طرف شرکت حداکثر تا سه ماه، سبب عدم بهره­ مندی شرکت از حمایت های این شیوه­ نامه می­ گردد.

ماده 7: خروج دانشگاه از شرکت

درصورت گزارش رسمی بازرس دانشگاه (موضوع بند5، ماده 4) مبنی بر عدم رعایت ضوابط این شیوه ­نامه و تصویب هیأت رئیسه، دانشگاه راسا سهام خود را مطابق قوانین و مقررات به فروش می­رساند و شرکت دانش ­بنیان از شمول حمایت این شیوه ­نامه خارج می­گردد. در صورت انحلال شرکت هنگام تقسیم دارایی شرکت، پس از رد دیون قبلی و آتی به اشخاص ثالث، در زمان تسویه معادل 7٪ دارایی باقیمانده شرکت، به دانشگاه تعلق دارد.

این شیوه ­نامه در 7 ماده و10 تبصره در جلسه مورخ 1394/2/15شورای پژوهشی دانشگاه تائید و در جلسه مورخ ……………………………… هیأت امناء برای اجرا به صورت آزمایشی به مدت 2 سال به تصویب رسید.